Mieszkańcy Dębicy mogą wziąć udział w konsultacjach społecznych dotyczących Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami na lata 2026–2030. To okazja nie tylko do oceny proponowanych działań, ale również do przypomnienia o miejscach, które od lat pozostają poza głównym nurtem miejskiej debaty. Wśród nich znajduje się zapomniany zespół dworsko-parkowy przy ul. Starzyńskiego.
Burmistrz Dębicy zaprosił mieszkańców do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących nowego Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami na lata 2026–2030. Konsultacje prowadzone są od 8 do 18 maja br. poprzez ankietę dostępną na miejskim portalu konsultacji społecznych. To mieszkańcy mają wskazać, jakie kierunki ochrony dziedzictwa kulturowego powinny być dla miasta najważniejsze w najbliższych latach.
W dyskusji o zabytkach trudno jednak nie zwrócić uwagi na miejsca, które choć formalnie objęte ochroną konserwatorską, od dekad stopniowo znikają z krajobrazu miasta. Jednym z nich pozostaje dawny zespół dworsko-parkowy położony przy ul. Starzyńskiego, na terenie dawnego PBROL-u. To właśnie tutaj znajdowało się jedno z najstarszych założeń dworskich związanych z historią rodu Gryfitów, uznawanych za protoplastów Dębicy i okolicznych dóbr.
Dziś po dawnym założeniu pozostały jedynie fragmenty. Wśród nich najbardziej poruszający jest XVI-XVII-wieczny lamus, wpisany do rejestru zabytków, a jednocześnie od lat pozostający w stanie postępującej ruiny. Budynek, niemal całkowicie pochłonięty przez roślinność, z rozbitymi oknami i odsłoniętymi fragmentami murów, stoi ukryty pomiędzy obiektami przemysłowymi i składami budowlanymi. Trudno oprzeć się wrażeniu, że miejsce o tak dużym znaczeniu historycznym zostało zepchnięte na margines zbiorowej pamięci.
W skład dawnego zespołu wchodziły także dwór, kaplica dworska, park krajobrazowy oraz zabytkowa aleja robiniowa. Większość obiektów nie przetrwała do naszych czasów lub utraciła swoje pierwotne funkcje. Dawna kaplica służy dziś jako garaż, a park, niegdyś jedno z piękniejszych założeń tego typu w Dębicy, zachował się jedynie fragmentarycznie.
Konsultacje społeczne dotyczące programu opieki nad zabytkami mogą stać się momentem, w którym mieszkańcy przypomną o miejscach wymagających realnej troski, zanim pozostaną po nich wyłącznie archiwalne fotografie i zapisy w rejestrach konserwatorskich. Wypełniając ankietę, można zgłaszać własne uwagi, propozycje oraz wskazywać obiekty, które, zdaniem mieszkańców, powinny znaleźć się w centrum działań miasta w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego.
Szczegóły dotyczące konsultacji dostępne są na miejskim portalu konsultacji społecznych oraz na stronie Urzędu Miejskiego w Dębicy.
